Home / Przyroda / Etnobotanika / Bella, bella, bella belladonna!
Atropa bella donna

Bella, bella, bella belladonna!

Pierwsze grzybobranie! Prawie każdy bierze koszyk i wyrusza w poszukiwaniu aromatycznych kapeluszy i szlachetnych smaków. I ja poddałem się temu pędowi, wędrując i zbierając grzyby. Ale oprócz nich, dojrzewają również leśne owoce. I tak dzisiaj, ruszywszy na grzybowe polowanie, raczyłem się również leśnymi owocami. Nie odpuściłem ani jednej jeżynie czy malinie, ale owoców jednej rośliny nie ruszyłem. Ostrożnie podszedłem do małego krzewu, pełnego pięknych, dużych czarnych jagód. To tymi owocami straszy się małe dzieci. I słusznie. Atropa belladonna. Pokrzyk wilcza jagoda.
Jest to rzadka bylina, objęta ochroną gatunkową, występująca na południu Polski w górach. Zawiera w sobie silne substancje chemiczne- alkaloidy: głównie atropinę (owoce) i hioscyjaminę (reszta rośliny). To one sprawiają, że zarówno słodkie jagody, jak i cała roślina, jest silnie trująca. Jeszcze raz podkreślam, żeby się zatruć wystarczy zjeść kilka jagód. Co ciekawe, jest przedstawicielką rodziny psiankowatych. Tej samej, w której są ziemniaki i pomidory.
Atropa belladonna Żródło-FOTO: pl.wikipedia.org
Pomimo swoich śmiercionośnych właściwości, wykorzystywana była w lecznictwie i kosmetyce od dawien dawna. Historyczne sposoby jej użytkowania dziś wydają się dość kontrowersyjne. Używano jej miedzy innymi przy leczeniu melancholii, epilepsji oraz duszącym kaszlu, a także przy zapaleniu oczu u ludzi i zwierząt. W dzisiejszych czasach wykorzystuje się ją przy produkcji leków rozkurczowych i przeciwbólowych oraz w okulistyce. Jednak bez odpowiedniego wykształcenia kierunkowego nie radzę bawić się w zielarza. Bo z tą rośliną- jest to niebezpieczna gra.
Wilcza jagoda zawsze miała bardzo duże znaczenie w folklorze Karpat- była tajemniczą, czarodziejską rośliną, co odzwierciedliło się z jej nazewnictwie. Już sama nazwa naukowa posiada ciekawy rodowód. Atropa, zaczerpnięta z greckiej mitologii, była to jedna z trzech mojr, której zadanie polegało na przecinaniu nici życia. Belladonna zaś, z łac. „piękna pani”, odnosi się do kosmetycznych praktyk kobiet w starożytnym Rzymie. Miały one spożywać jagody, aby poszerzyć swoje źrenice, nadać oczom blasku i przyspieszyć oddech. Ludowych nazw jest całkiem sporo: belladonna, pokrzyk, caryczka, psia wiśnia, psinki, tessak, wilcza wiśnia, żydówka, krasawka, wężyk i wisielec (ta ostania wiąże się z wierzeniem, jakoby miała wyrastać pod szubienicą). Roślinie tej przypisuje się zdolność wydawania zduszonego krzyku czy też westchnienia, której to dotąd nikt nie potwierdził. Stąd też prawdopodobnie jest polska nazwa- pokrzyk. Dlatego też porównywano ją i mylono z mandragorą. Drugi człon nazwy tradycja tłumaczy użyciem owoców pokrzyku do trucia wilków, co również nie potwierdzono.
Atropa belladonna Żródło-FOTO: pl.wikipedia.org
Wilczą jagodę miały wykorzystywać czarownice do sporządzania swoich magicznych maści, często halucynogennych. Germanie używali jej jako dodatek przy warzeniu piwa, aby osiągnąć ciężki smak i lepsze właściwości oszałamiające. Oczywiście, nie polecam takich eksperymentów.
Ciekawostką jest, że pokrzyk mogą bez problemów spożywać ptaki, ślimaki, owce, kozy i króliki. Są znane przypadki zatrucia poprzez wypicie mleka kóz, które zjadały liście belladonny. Nawet miód, powstały z pyłków wilczej jagody, może być groźny. Na szczęście, z powodu jej rzadkiego występowania takie sytuacje u nas nie mają miejsca.
Pokrzyk wilcza jagoda jest interesującą rośliną, nierozerwalnie związaną z górskimi terenami. Trzeba na nią uważać, ale również szanować. Jest częścią naszego dziedzictwa, częścią naszej historii. Należy pamiętać o tych dwóch aspektach.


Łukasz Zdeb

redakcja@lukowicatomy.pl

Komentarze

komentarzy

Pierwsze grzybobranie! Prawie każdy bierze koszyk i wyrusza w poszukiwaniu aromatycznych kapeluszy i szlachetnych smaków. I ja poddałem się temu pędowi, wędrując i zbierając grzyby. Ale oprócz nich, dojrzewają również leśne owoce. I tak dzisiaj, ruszywszy na grzybowe polowanie, raczyłem się również leśnymi owocami. Nie odpuściłem ani jednej jeżynie czy malinie, ale owoców jednej rośliny nie ruszyłem. Ostrożnie podszedłem do małego krzewu, pełnego pięknych, dużych czarnych jagód. To tymi owocami straszy się małe dzieci. I słusznie. Atropa belladonna. Pokrzyk wilcza jagoda. Jest to rzadka bylina, objęta ochroną gatunkową, występująca na południu Polski w górach. Zawiera w sobie silne substancje chemiczne-…

Review Overview

User Rating: 4.88 ( 3 votes)
0
NICE MUSIC

Leave a Reply

NICE MUSIC

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress